Plan je bezoek met deze gids vol Tomar bezienswaardigheden. Ontdek het Convento de Cristo, het historische centrum en andere highlights in Midden-Portugal.
Tomar: De indrukwekkende stad van de Tempeliers
Tomar is een van die mooie steden in Portugal die direct indruk maakt. Het ligt in de regio Midden-Portugal, in het district Santarém, en de stad ademt geschiedenis. Tijdens mijn Camino Português, waarbij ik van Lissabon naar Santiago de Compostela liep, besloot ik bewust extra tijd uit te trekken voor een bezoek aan Tomar.
Dat bleek een hele goede keuze. Ik verbleef in een fijn hotel en kon vanuit mijn raam het verlichte kasteel dat boven de stad uittorent goed zien. Dat zorgde voor een wat magische sfeer! Natuurlijk bezocht ik het kasteel en het wereldberoemde klooster ernaast, op sommige plekken waande ik me even in een sprookje. Zoveel mooie details!
Ook vond ik het heerlijk om door de smalle straatjes te dwalen, vol gezellige winkels en leuke restaurants. Tomar is echt een aangename plek om even rond te lopen en te verblijven; een perfecte stop tijdens mijn wandeling.
De Tempeliersstad
Als je door het stadje loopt, zie je overal rode kruizen: het embleem van de Tempeliers. Tomar staat wereldwijd bekend als de stad van de Tempeliers. In de twaalfde eeuw werd dit gebied geschonken aan de Orde van de Tempeliers als dank voor hun steun in de strijd tegen de Moren. Zij bouwden hier hun hoofdkwartier, wat Tomar tot een van de belangrijkste historische plekken van Europa maakte.
Tomar bezienswaardigheden: Dit mag je niet missen
Tomar mag dan een compacte stad zijn, er is genoeg te zien! Dit zijn een paar Tomar bezienswaardigheden die de absoluut de moeite waard zijn.
Convento de Cristo
Als we het hebben over de belangrijkste plek in de stad, dan staat het Convento de Cristo met stip op nummer één. Dit gigantische complex staat op de UNESCO-werelderfgoedlijst en was oorspronkelijk een burcht van de Tempeliers. Later werd het omgevormd tot een indrukwekkend klooster voor de Orde van Christus.
Toen ik de volgende ochtend na mijn aankomst het complex bezocht, viel me direct op hoe enorm groot het was. Je bent echt niet in een uurtje uitgekeken. Je kunt eindeloos (ver)dwalen in de kloostergangen en mooie tegelplateaus ontdekken. Wat mij betreft zijn het beroemde Manuelijnse venster (Janela do Capítulo, een kunstwerk vol zeemansknopen en koraal) en het interieur van de kathedraal met de Charola (de ronde tempel met prachtige details) de absolute hoogtepunten.
Praktische tip: Trek zeker twee tot drie uur uit voor je bezoek. Het complex is enorm en achter elke hoek vind je weer een nieuwe kapel of een binnentuin die de moeite waard is.
Castelo de Tomar
Niet te missen zijn de indrukwekkende muren van het Castelo de Tomar dat verbonden is met het klooster. Dit kasteel werd in de twaalfde eeuw gebouwd door Gualdim Pais, de grootmeester van de Tempeliers.
Je kunt gewoon naar binnenlopen (toegang is gratis) en de kasteelmuren beklimmen. Vanaf hier heb je een waanzinnig uitzicht over de stad en de omliggende groene heuvels. Voor mij voelde het extra speciaal omdat ik de eerste 150 kilometer van mijn Camino er al op had zitten en op deze manier een soort van terug kon kijken.
Mata Nacional dos Sete Montes
Toen ik research deed voor dit artikel zag ik tot mijn grote schrik dat ik een van de mooiste Tomar bezienswaardigheden heb gemist. Een goede reden om nog eens terug te gaan, want het Mata Nacional dos Sete Montes is echt een plaatje om te zien. Dit is het “stadspark” van Tomar, een bosrijke omgeving vol cipressen en verborgen tuintjes. Het heeft ook een historische lading, want volgens de verhalen gebruikten de ridders dit bos voor hun inwijdingsrituelen. Een bijzondere plek om even te ontspannen.
Praça da República
Toen ik na 30 kilometer wandelen in de hitte Praça da República op liep, vergat ik meteen hoe moe ik was. Wat is dit een indrukwekkend plein! Wat meteen opvalt is de zwart-witte bestrating (calçada) in een strak dambordpatroon. Aan de ene kant wordt het plein geflankeerd door het statige stadhuis en aan de andere kant door de kerk van São João Baptista.
Het is echt een sfeervol plein en het voelt er nooit te druk. Eromheen zijn wat terrassen waar je op je gemak een kopje koffie kunt drinken met uitzicht op de historische gevels, het standbeeld van Gualdim Pais (de stichter van de stad) en het kasteel hoog op de heuvel achter het plein.
Igreja de São João Baptista
Midden op het centrale plein, het Praça da República, staat de Igreja de São João Baptista. Deze kerk uit de vijftiende eeuw valt direct op door de prachtige Manuelijnse details bij de ingang. Als de deur openstaat, is het een aanrader om even naar binnen te lopen. Hoewel het interieur in eerste instantie wat sober lijkt (veel wit en strakke bogen), zijn er veel bijzondere details te ontdekken, waaronder schilderijen van de beroemde Gregório Lopes.
Aqueduto dos Pegões
Jammer genoeg ging de Camino er niet langs, want ik had het Aqueduto dos Pegões graag willen zien. Dit gigantische aquaduct werd in de zestiende en zeventiende eeuw gebouwd om het Convento de Cristo van water te voorzien.
Het aquaduct heeft een lengte van zes kilometer en maar liefst 180 bogen. Wat deze plek extra bijzonder maakt, is dat je (als je geen hoogtevrees hebt!) over de smalle paden bovenop het aquaduct kunt wandelen. Het uitzicht over de omliggende vallei vol olijfbomen is prachtig en geeft je een goed beeld van hoe geïsoleerd en machtig het klooster vroeger boven het landschap uittorende.
Sinagoga de Tomar
Ietwat verstopt in een van de smalle straatjes van de oude Joodse wijk vind je de Sinagoga de Tomar. Dit is een van de best bewaarde middeleeuwse synagogen van Portugal. Het is een bescheiden maar indrukwekkend gebouw met een bijzondere akoestiek. Er is ook een klein museum gevestigd: het Museu Luso-Hebraico Abraham Zacuto. Hier leer je meer over de geschiedenis van de Joodse gemeenschap in de stad.
De Sinagoga de Tomar is gratis te bezoeken.
Verdwaal in de smalle straten
Nu we het toch over die smalle straten hebben: het centrum van Tomar is erg compact en de straten bestaan uit lange, rechte lijnen. Het is bijna onmogelijk om er echt te verdwalen. Het is wel heel erg leuk om er doorheen te dwalen; sommige straten zijn zo smal dat het lijkt alsof er onmogelijk een auto doorheen past. En als je goed kijkt, ontdek je telkens leuke details, zoals mooie tegeltjes en kleurrijke bloemen.
Igreja do Convento de São Francisco
Ik kwam Tomar binnen via de zuidkant van het centrum en een van de eerste gebouwen die ik zag, was de Igreja do Convento de São Francisco. Deze kerk hoort bij een klooster uit de zeventiende eeuw. Van buitenaf ziet het gebouw er wat verweerd uit, maar binnen kom je in een oase van rust. Wat ik zelf erg mooi vond, was het altaarstuk met de gedraaide pilaren en de vele gekleurde tegeltjes.
De oude fabrieken aan de Nabão
Langs de oevers van de rivier de Nabão staan een paar opvallende witte fabrieksgebouwen. Dit industrieel erfgoed is tegenwoordig een cultureel complex waar je verschillende exposities kunt bekijken. Zo kun je bijvoorbeeld het Centro Interpretativo Tomar Templário bezoeken om meer te leren over de geschiedenis van de tempeliers in Tomar.
Jardim e Parque de Merendas
Als je de Camino volgt en via de prachtige Ponte Velha de rivier oversteekt, zie je opeens een mooi park in het water liggen (ja, dat lees je goed: ín!). Dit is het Jardim e Parque de Merendas, dat eigenlijk een eiland in de rivier is. Het staat vol bomen en er zijn een paar fijne wandelpaden. De combinatie van schaduw en het kabbelende water maakt het een perfecte plek om even af te koelen tijdens warme dagen.
Tomar als wandelbestemming
Wat Tomar voor mij persoonlijk zo uniek maakte, is dat het een echt kruispunt is van belangrijke wandelroutes. Je ziet in de straten constant de mix van toeristen en pelgrims met hun rugzakken.
- Camino Português: De route van Lissabon naar Santiago de Compostela loopt dwars door Tomar. Veel pelgrims kiezen Tomar uit als een vaste stop vanwege de interessante historie en de goede voorzieningen. Voor mij was dit ook een makkelijke keuze.
- Caminho de Fátima: Naast de weg naar Santiago loopt ook de route naar het bedevaartsoord Fátima door de stad. Er is zelfs een specifieke dagwandeling van zo’n 30 kilometer die Tomar rechtstreeks met Fátima verbindt.
Het is fascinerend om te zien hoe de gele pijlen (voor Santiago) en de blauwe pijlen (voor Fátima) elkaar in de straten afwisselen. Zelfs als je geen lange afstand loopt, is het erg leuk om een stukje van deze gemarkeerde paden te volgen.
Overnachten in Tomar
Veel mensen bezoeken Tomar als dagtrip vanuit Lissabon of Coimbra, maar ik raad je echt aan om een nachtje te blijven slapen. De stad krijgt ’s avonds, wanneer het kasteel prachtig verlicht is, een heel andere en rustige sfeer. Dit zijn een paar fijne accommodaties:
- Thomar Story Guest House (3⭐) – Tijdens mijn Camino sliep ik zelf in dit guesthouse en dat was een goede keuze. Het ligt aan de rivier in het historische centrum en vanuit mijn kamer had ik een prachtig uitzicht op het kasteel. De kamers zijn moder en fris ingericht.
- Hotel dos Templários (4⭐) – Zoek je iets meer luxe en ruimte? Dit is het grootste hotel van de stad, direct gelegen aan het park Mouchão en de rivier. Het grote pluspunt hier is het buitenzwembad met uitzicht op het klooster.
- Hotel República Boutique Hotel (5⭐) – Centraler kun je niet zitten, want dit mooie hotel is gehuisvest in een van de historische gebouwen aan Praça da república.
Hieronder vind je een kaart met nog meer accommodaties in Tomar 👇
Hoe kom je in Tomar?
Tomar ligt in het hart van Midden-Portugal, op ongeveer anderhalf uur rijden van Lissabon en twee uur van Coimbra.
Met de auto Dit is een erg fijne manier om Tomar te bezoeken, zeker als je het wilt combineren met nabijgelegen plekken zoals het kasteel van Almourol of het bedevaartsoord Fatima. Vanaf Lissabon volg je de A1 en vervolgens de A23; houd er rekening mee dat dit tolwegen zijn.
Heb je een huurauto nodig? Je kunt deze het beste huren op de luchthaven van Lissabon. Kijk bij Sunny Cars voor de mogelijkheden, je bent dan altijd goed verzekerd.
Parkeren: In het historische hart zijn de straatjes erg smal. Je kunt je auto het beste parkeren op de grote parkeerplaats nabij de rivier (bij het park) of bij het treinstation. Vanuit daar loop je in een paar minuten het centrum in. Ga je naar het Convento de Cristo? Er is een parkeerplaats bovenaan de heuvel.
Met het openbaar vervoer Heb je geen auto? Geen probleem, Tomar is een van de best bereikbare steden in de regio.
- Trein: Er een rechtstreekse trein van Lissabon naar Tomar vanaf de stations Santa Apolonia en Oriente. De rit duurt een kleine twee uur. Check de website van Comboios de Portugal voor tijden en tickets.
- Bus: Flixbus en Rede Expressos verbinden Tomar met steden in heel Portugal. Kijk op Busbud voor de actuele tijden en om direct je ticket te reserveren.
Tomar was voor mij een hoogtepunt tijdens mijn wandeling door Midden-Portugal; de combinatie van de Tempeliersgeschiedenis en de gezelligheid van de stad maakt het echt een toffe plek om te bezoeken. Ik kan een bezoek aan dit stadje absoluut aanraden. Veel plezier!
